با توجه به پیشینه غنی تبریزِ دین مدار، این شهر را می توان با همه فراز و نشیب هایش به عنوان یکی از خاستگاه های مهم باورهای دینی و اعتقادی مردمی و از کانون های مهم تمدن سازی ایران معرفی کرد؛ تبریز به عنوان کانون تشیع از دوره صفویه تا عصر معاصر، خاستگاه عالمان دینی بوده و با هویت تاریخی و دینی کم نظیرش به عنوان نمادی از مقاومت و پایبندی به ارزش های دینی شناخته شده است.
در واقع هویت تاریخی و اجتماعی تبریز برگرفته از دین ، ایثارگری و رشادت های مردمان این شهر است که در همه ابعاد این شهر ریشه دوانده و به عنوان الگویی موفق در صیانت از ارزش های دینی و اجتماعی برای دیگر شهرهای کشور و نسل های بعدی مطرح شده است.
ناگفته نماند که دین و ایثار نه صرفا باوری فردی بلکه به عنوان بنیان همبستگی مردم این شهر و محور هویت اجتماعی آن به شمار می رود؛ همچنین علما و مساجد نقش ویژه ای در شکل دهی هویت اجتماعی این شهر ایفا کرده اند ؛ مساجدی همچون مسجد کبود، مسجد جامع تبریز و مسجد صاحبالامرکه در طول تاریخ پر فراز و نشیب این شهر نه فقط به عنوان مکانی عبادی بلکه به عنوان مرکز تحرکات اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته اند.
و اما روحیه ایثار- رشادت و شهادت تبریزی ها همواره تجلی ایمان و مقاومت مردمان این دیار کهن بوده است؛ روحیه ایثار و شهادت طلبی مردمان تبریز با دینشان پیونده خورده و با تکیه بر باورهای مذهبی این مردمان غیور چه در نهضت مشروطه ، چه در دوران دفاع مقدس و چه در زندگی روزمره امروزشان، آنان را به عنوان نمادی از تداوم فرهنگ ایثار و شهادت در دنیا مطرح کرده است.
بی گمان، دین – ایثار و شهادت است که هویت تاریخی و اجتماعی مردمان تبریز را شکل داده است؛ هویتی که در آن باورهای دینی با روحیه ایثار و شهادت طلبی درآمیخته و ضمن ثبت پیوندی عمیق با ارزش های ناب ، الگویی پایدار برای نسل های آینده ساخته است.
ختم کلام اینکه ؛ مردمان رشید و غیور تبریز پرچمداران دین ، ایثار و شهادتی هستند که شالوده هویت تاریخی و اجتماعی شان را تشکیل می دهد ؛ آنان الهام بخش تمامی کسانی هستند که در تکاپوی روزانه شان ، “زنده نامی” را به عنوان آرمان اصلی شان دنبال می کنند.
آذر حاجی زاده
