به گزارش طنین باران به نقل از روابط عمومی دانشگاه تبریز، دکتر حسین بهفر، عضو هیأت علمی گروه آموزشی مهندسی بیوسیستم دانشگاه تبریز، با اعلام این خبر اظهار کرد: مجموعه پژوهشی ربو فهم در گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه تبریز، پس از سال‌ها تحقیق و آزمایش در محیط آزمایشگاهی و مزارع، موفق به توسعه انواع مختلف ربات‌های سمپاش نقطه‌ای هوشمند برای شناسایی و حذف علف‌های هرز شده است.
وی افزود: این فناوری با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری عمیق، قادر است علف‌های هرز را از محصول اصلی تشخیص داده و عملیات سمپاشی را تنها در نقاط شناسایی‌شده انجام دهد. بر اساس نتایج آزمایش‌های انجام‌شده، استفاده از این روش می‌تواند میزان مصرف سموم را تا حدود ۹۵ درصد کاهش دهد.
دکتر بهفر با اشاره به تفاوت این فناوری با روش‌های متداول سمپاشی ادامه داد: در روش‌های مرسوم، از جمله سمپاش‌های پشت تراکتوری و برخی سامانه‌های هوایی، بخش گسترده‌ای از سطح مزرعه در معرض سم قرار می‌گیرد؛ در حالی که ربات‌های توسعه‌یافته در دانشگاه تبریز، با شناسایی دقیق علف هرز، امکان اجرای سمپاشی هدفمند و نقطه‌ای را فراهم می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: در مراسم بهره‌برداری از این دستاورد، از شش ربات مزرعه‌ای و عملیاتی در ابعاد و مدل‌های مختلف رونمایی شد. این ربات‌ها به انواع بازوهای رباتیک، از جمله بازوهای کارتزینی و دلتا، مجهز هستند و تاکنون برای محصولات مختلفی همچون نخود، چغندرقند و ذرت مورد آزمایش و ارزیابی قرار گرفته‌اند.
عضو هیأت علمی گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه تبریز درباره قابلیت‌های فنی این ربات‌ها گفت: این سامانه‌ها قابلیت اتصال بی‌سیم به گوشی هوشمند را دارند و کاربر می‌تواند از طریق تلفن همراه، ربات را از محل نگهداری به سمت مزرعه هدایت کند. همچنین دوربین نصب‌شده در بخش جلویی ربات و سامانه پردازش تصویر، امکان شناسایی ردیف‌های کشت و مسیریابی خودکار در مزرعه را فراهم می‌کند.
وی ادامه داد: ربات پس از ورود به مزرعه می‌تواند بدون نیاز به هدایت مستمر کاربر، مسیر حرکت بین ردیف‌های کشت را تشخیص داده و طی کند. در انتهای هر ردیف نیز با تشخیص موقعیت پایان ردیف، به‌صورت خودکار تغییر مسیر داده و وارد ردیف مجاور می‌شود تا عملیات محوله را ادامه دهد.
دکتر بهفر افزود: دوربین دوم و سامانه بینایی ماشین مبتنی بر هوش مصنوعی نیز وظیفه شناسایی علف‌های هرز را بر عهده دارد. این سامانه پس از تشخیص علف هرز، موقعیت آن را تعیین کرده و نازل سمپاش را به‌صورت دقیق به همان نقطه هدایت می‌کند تا سمپاشی تنها در محدوده مورد نیاز انجام شود.
وی با اشاره به ویژگی‌های ساختار کشاورزی ایران گفت: با توجه به پایین بودن متوسط مساحت زمین‌های زراعی در کشور، تجربه سال‌های اخیر این مجموعه پژوهشی نشان داده است که توسعه ربات‌های کوچک و کم‌هزینه می‌تواند نسبت به ساخت ربات‌های بزرگ مزرعه‌ای، راهکار اقتصادی‌تری باشد. استفاده همزمان از چند ربات کوچک نیز می‌تواند ظرفیت عملیاتی سامانه را افزایش دهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز خاطرنشان کرد: بر اساس آزمایش‌های انجام‌شده، پنج دستگاه از کوچک‌ترین ربات‌های توسعه‌یافته توسط این گروه می‌توانند در مدت کمتر از یک و نیم ساعت، یک هکتار زمین زراعی را تحت عملیات مورد نظر قرار دهند.
دکتر بهفر همچنین از توسعه فناوری‌های رباتیک در حوزه برداشت محصولات گلخانه‌ای خبر داد و گفت: این مجموعه پژوهشی در زمینه استفاده از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی برای برداشت محصولاتی همچون گوجه‌فرنگی، خیار و فلفل نیز به دستاوردهایی دست یافته و در حال تکمیل ربات برداشت محصولات گلخانه‌ای است.
وی افزود: در ادامه این مسیر، توسعه عملگرهایی مانند سامانه‌های لیزری و گریپرهای مکانیکی در دستور کار قرار دارد تا امکان کاهش هرچه بیشتر وابستگی به مصرف سموم شیمیایی در فرآیند کنترل علف‌های هرز و عملیات کشاورزی فراهم شود.
دکتر بهفر در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت از توسعه فناوری‌های نوین در بخش کشاورزی اظهار کرد: با توجه به ظرفیت فناوری‌های هوشمند برای کاهش مصرف سموم و افزایش دقت عملیات کشاورزی، حمایت هدفمند از این دستاوردها و فراهم کردن زمینه تجاری‌سازی و توسعه کاربرد آنها می‌تواند به حرکت کشاورزی کشور به سمت تولید پایدار، هوشمند و کم‌مصرف کمک کند.